سه پدیده رو به رشد کارخانه های مقاله سازی، داوری جعلی یا بازبینی های فله ای و کارخانه های استنادسازی که به عنوان سه ضلع مثلث بداخلاقی علمی شناخته شده اند، نگرانی های جدی را در مورد اعتبار پژوهش ها در جوامع برانگیخته اند. در گزارشی مشترک از کمیته اخلاق نشر و اتحادیه بین المللی ناشران علمی آمده است که 2 درصد از مقالات ارسالی به مجلات ممکن است منشأیی از کارخانه های مقاله سازی داشته باشند. از آنجایی که پژوهشگران و اساتید دانشگاه ها به طور فزاینده ای با چالش های بی شماری روبرو هستند تا تعداد مقالات خود را افزایش دهند و ارجاعات بیشتری دریافت کنند، مشتریان اصلی گرفتار در دام این بداخلاقی ها هستند. گسترش اینگونه رفتارهای غیراخلاقی در فرایندهای نشر و ارزیابی علم، تهدیدی جدی برای سلامت پژوهش های علمی در دنیا است که منجر به، تضعیف اعتماد عمومی به پژوهش و تخریب اعتبار دانش خواهد شد. مقابله با این پدیده ها، نیازمند اقدامات قاطع و تدوین مقررات شفاف برای حفاظت از اصول علمی و اخلاقی است.

زمینه به موازات گسترش چشمگیر فعالیت های پژوهشی در سطح جهانی، مصادیق مختلفی از سوء رفتارهای پژوهشی نیز رو به افزایش است که در موارد زیادی منجر به سلب اعتبار بروندادهای علمی پس از انتشار آن ها می شوند. هدف از پژوهش حاضر مطالعه ویژگی مقاله های سلب اعتبار شده اشپرینگر طی سال های 2010 تا 2016 میلادی است. روش پژوهش حاضر از نظر هدف نوعی مطالعه کاربردی بوده و با رویکرد توصیفی و با استفاده از شاخص های علم سنجی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل 974 مقاله سلب اعتبار شده مربوط به 422 مجله منتشر شده توسط اشپرینگر طی سال های 2010 تا 2016 می باشد. داده های پژوهش از پایگاه اشپرینگرلینک گرداوری شد و تحلیل داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی صورت گرفت. یافته ها طی دوره زمانی مورد بررسی، به طور متوسط 31/2 مقاله منتشر شده در هر مجله اشپرینگر سلب اعتبار شده است. سرقت علمی (301) و روند داوری نادرست (248) مهم ترین دلایل سلب اعتبار مقاله ها بوده است. نویسندگان وابسته به کشورهای چین (391)، ایران (106) و ایالات متحده آمریکا (92) بیشترین سهم را در نگارش مقاله های سلب اعتبار شده بر عهده داشته اند. همچنین بیشترین موارد سلب اعتبار از سوی سردبیر و اعضای هیات تحریریه مجله (565) و ناشر (353) اتفاق افتاده است. نتیجه گیری سهم بالای مقالات سلب اعتبار شده ایرانی بسیار قابل تامل است. رعایت اخلاق در پژوهش به عنوان وظیفه ای علمی و اخلاقی می بایست بیش از پیش مورد توجه پژوهشگران و دست اندرکاران مجله های علمی قرار گیرد. سردبیران مجله ها، موسسات و دانشگاه ها باید تدابیر لازم را در خصوص سلب اعتبار مقاله ها به کار گیرند.

زمینه برنامه ریزی کاهش بداخلاقی های علمی در بین دانشجویان نیاز به شناخت مقوله ها و مصادیق آن دارد. هدف پژوهش حاضر تعیین و دسته بندی مقوله های بداخلاقی های علمی در بین دانشجویان دانشگاه است. روش پژوهش حاضر در دسته مطالعات توصیفی است و گردآوری اطلاعات به روش مرور نظام مند انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه مقالات پژوهشی مرتبط با بداخلاقی های علمی دانشجویان در پایگاه های اطلاعاتی (اسکوپوس، وب آو ساینس، و پاب مد) در بازه زمانی از ابتدای نمایه آنها تا ابتدای سال 2017 است (3727 مقاله). نمونه گیری پس از طی فرایند: شناسایی، غربالگری، شایستگی، و شامل شدن، صورت گرفت و 63 مقاله به عنوان نمونه انتخاب شد. با مطالعه متن کامل مقالات مصادیق کدگذاری و در زیر گروه های بزرگ تر (مقوله ها) دسته بندی شدند. جهت اعتبارپذیری یافته ها از تکنیک خودبازبینی محقق استفاده شد. یافته ها یافته ها نشان داد مقوله های اصلی بداخلاقی های علمی دانشجویان شامل: سرقت علمی(نقل قول کردن نادرست، رونویسی نادرست، استناد نادرست، خودسرقتی، سرقت علمی ایده، ترجمه غیر مجاز، مقاله یا متن معجون، سرقت کلی آثار، سرقت بخشی از آثار)، تقلب (در امتحان و در تکالیف درسی)، دستکاری (تحریف و جعل)، کمک غیر مجاز (تبانی و سایه نویسی) و کلاه برداری (دروغگویی) است. نتیجه گیری مقوله ها و مصادیق یافت شده در پژوهش را می توان درجهت پیشگیری و جلوگیری از ارتکاب بداخلاقی علمی دانشجویان به کار گرفت. سیاستگذاران می توانند از این یافته ها در تدوین و بهبود قوانین حقوقی، تصویب مقررات و آیین نامه های انضباطی و ارایه راهکارهای تربیتی، اخلاقی و آموزشی در جهت کنترل بداخلاقی علمی استفاده نمایند.

هر پژوهشگری بلا استثنا از انجام پژوهش اهدافی دارد که یکی از مهم ترین آن ها دستیابی به جایگاه بالاتر و کسب ارج و مقام علمی رفیع تر در جامعه است. این تصور تقریبا رایج است که انتشار کتاب ها و مقالات بیشتر موجب رسیدن به ارزش و احترام بیشتر در جامعه علمی می شود. اما آیا این تصور واقعیت دارد؟ آیا عامل تعیین کننده ای که شهرت و اعتبار علمی برای افراد به ارمغان می آورد صرفا انتشار کتاب ها و مقالات بیشتر و بیشتر است؟متاسفانه مقررات مربوط به ارتقا در محیط های علمی نیز به این تصور سطحی دامن می زنند و این تصور روز به روز بیشتر رایج می شود که هر پژوهشگری که مقالات بیشتری به ویژه از نوع آی اس آی داشته باشد جایگاه علمی بالاتری در حوزه مربوطه دارد. در این میان آن چه که اهمیت خود را بیش از پیش از دست می دهد چگونگی نوشتن این مقالات و مسائل پشت پرده ای است که در نگارش کتاب های متعدد و مقالات بی شمار وجود دارد. چاپ کتاب و مقاله به هر قیمت، شعار ناگفته ای است که با تاسف فراوان طرفدارانی در بین برخی پژوهشگرنماها دارد. تلاش بی امان برای چاپ آثار بیشتر، برخی بداخلاقان حوزه نگارش و پژوهش را تا به آن جا پیش می برد که حاضر می شوند تمامی اصول اخلاقی و حتی انسانی را در راه به دست آوردن یک کتاب یا مقاله بیشتر زیر پا بگذارند. منظور از "به دست آوردن کتاب یا مقاله" تصرف ناحق نوشته ها، ترجمه ها، پژوهش ها و آثار دیگرانی است که به دلایلی امکان یا جسارت امتناع یا اعتراض را ندارند.

زمینه: گسترش و ترویج سرقت علمی می تواند خسارات جبران ناپذیری بر بدنه علمی دانشگاه ها و فضای پژوهشی کشور وارد سازد. این پژوهش با هدف بررسی رابطه دانش و آگاهی، اخلاقی پنداری و انجام سوء رفتارهای پژوهشی سرقت علمی در میان دانشجویان انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی همبستگی بوده و جامعه پژوهش کلیه دانشجویانی است که در پایگاه اطلاعات علمی ایران به عنوان کاربر ثبت نام شده اند. روش نمونه گیری تصادفی ساده که با استفاده از فرمول کوکران 344 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته است. داده ها با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس و آزمون های آماری مناسب شامل ضریب همبستگی پیرسون و همچنین آمار توصیفی میانگین و فروانی و درصد فراونی بررسی شد. یافته ها: دانش کاربران در خصوص میزان آگاهی از سرقت علمی متوسط بوده و میزان اعمال و ارتکاب نمونه های مورد پرسش کم است. دانشجویان اقدامات مطرح شده را تا حد متوسطی از نظر اخلاقی جدی می دانند. بین میزان دانش و آگاهی کاربران از سرقت علمی و اخلاقی نپنداشتن آن رابطه و همبستگی معنادار مثبت و بالایی وجود دارد. بین اخلاقی پنداشتن سرقت علمی و اعمال آن نیز، رابطه معنادار معکوس و ضعیف وجود دارد. نتیجه گیری: بر طبق نتایج هرچه میزان دانش و آگاهی کاربران از سرقت علمی بیشتر باشد، تفکر اخلاقی کاربران نیز بالا می رود و بالعکس. همچنین با بالارفتن اخلاقی نپنداشتن سرقت علمی، اعمال و ارتکاب آن نیز کاهش می یابد. این موضوع تاکیدی بر نیاز به توسعه آموزشی و پرورشی دانشجویان توسط دانشگاه ها و موسسات آموزشی و پژوهشی در کشور است.

زمینه: : گسترش و ترویج سرقت علمی می تواند خسارات جبران ناپذیری بر بدنۀ علمی دانشگاه ها و فضای پژوهشی کشور وارد سازد. این پژوهش با هدف بررسی رابطه دانش و آگاهی، اخلاقی پنداری و انجام سوء رفتارهای پژوهشی سرقت علمی در میان دانشجویان انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی همبستگی بوده و جامعه پژوهش کلیه دانشجویانی است که در پایگاه اطلاعات علمی ایران به عنوان کاربر ثبت نام شده اند. روش نمونه گیری تصادفی ساده که با استفاده از فرمول کوکران 344 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته است. داده ها با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس و آزمون های آماری مناسب شامل ضریب همبستگی پیرسون و همچنین آمار توصیفی میانگین و فروانی و درصد فراونی بررسی شد. یافته ها: دانش کاربران در خصوص میزان آگاهی از سرقت علمی متوسط بوده و میزان اعمال و ارتکاب نمونه های مورد پرسش کم است. دانشجویان اقدامات مطرح شده را تا حد متوسطی از نظر اخلاقی جدی می دانند. بین میزان دانش و آگاهی کاربران از سرقت علمی و اخلاقی نپنداشتن آن رابطه و همبستگی معنادار مثبت و بالایی وجود دارد. بین اخلاقی پنداشتن سرقت علمی و اعمال آن نیز، رابطه معنادار معکوس و ضعیف وجود دارد. نتیجه گیری: بر طبق نتایج هرچه میزان دانش و آگاهی کاربران از سرقت علمی بیشتر باشد، تفکر اخلاقی کاربران نیز بالا می رود و بالعکس. همچنین با بالارفتن اخلاقی نپنداشتن سرقت علمی، اعمال و ارتکاب آن نیز کاهش می یابد. این موضوع تاکیدی بر نیاز به توسعه آموزشی و پرورشی دانشجویان توسط دانشگاه ها و موسسات آموزشی و پژوهشی در کشور است.

زمینه و هدف: رعایت اصول اخلاق در پژوهش، یکی از ارکان بنیادین حفظ اعتبار علمی و ارتقای سرمایه اجتماعی در نهادهای آموزشی به شمار می رود. در دانشگاه های نظامی، به دلیل ماهیت خاص مأموریت ها، حساسیت های امنیتی، و الزامات حفاظتی، رعایت استانداردهای اخلاق پژوهشی از اهمیت دوچندان برخوردار است. با این حال، نبود یک الگوی بومی و نظام مند در این زمینه، می تواند موجب بروز چالش هایی چون تعارض منافع، نقض حریم خصوصی داده ها، یا بهره برداری نادرست از نتایج پژوهش گردد. هدف این پژوهش، طراحی الگویی برای ارتقای اخلاق پژوهش در دانشگاه های نظامی جمهوری اسلامی ایران است. روش شناسی: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی­ و از نظر رویکرد، پژوهشی اکتشافی است. داده­های پژوهش، از طریق مطالعات کتابخانه­ای و با روش داده بنیاد و با استفاده از نرم­افزار مکس­کیودی­ای تجزیه و تحلیل شدند. برای اعتبارسنجی الگو از گروه کانونی استفاده گردید. جامعه آماری در مرحله گروه کانونی شامل 5 نفر از پژوهشگران شاخص دانشگاه بود که به روش هدفمند و قضاوتی انتخاب شدند. یافته ها: عوامل درون و برون سازمانی، ضرورت توجه به اخلاق پژوهش را توجیه می­نمایند. مقوله محوری در زمینه ارتقاء اخلاق پژوهش، توجه به پژوهش­گران، شرکت­کنندگان در پژوهش، ماهیت پژوهش و چگونگی انتشار نتایج بود. شرایط علی، عوامل زمینه ای، شرایط مداخله گر، راهبردها و پیامدها نیز شناسایی و مقوله بندی شدند. اعتبارسنجی الگو به روش گروه کانونی حاکی از تأیید عوامل تشکیل دهنده، ارکان الگو و روابط میان آن­ها بود. نتیجه گیری: رعایت اخلاق پژوهش به ارتقای سطح فناوری و نوآوری، دستیابی به جایگاه مطلوب جهانی، جلوگیری از غافلگیری علمی، احیای تمدن اسلامی، احیای مؤلفه­های فردی و مؤلفه­های نهادی منجر می­شود. برای ارتقای اخلاق پژوهش باید با نگرش راهبردی به اهداف، چشم­اندازها و سیاست­ها، اصلاح نگرش سیاست گذاران، فرایندها و ساختارهای پژوهشی، گفتمان­سازی در حوزه اخلاق پژوهشی و آموزش معیارهای اخلاق پژوهش و منافع ملی و جهانی توجه ویژه شود.

پژوهش حاضر بر آن است که ماهیت مقالات سلب اعتبارشده ایرانی در پایگاه وب آف ساینس از ابتدا تا 2017 را از ابعاد مختلف علم سنجی نظیر موضوع، قالب، میزان سلب اعتبار، سال انتشار، سال سلب اعتبار، میزان دریافت استنادات، میزان همکاری با سایر کشورها و چند نویسندگی و نویسندگی مسئول و مصادیقی که به سلب اعتبار مقالات انجامیده یا در آن اثرگذار بوده را شناسایی نماید. در نهایت ارتباط بین میزان سلب اعتبار و انتشار مقالات را بررسی کند. جامعه نهایی پژوهش 103 مقاله به صورت تمام شماری از 320872 مقاله منتشره با نام انتخاب و به روش علم سنجی و با رویکرد تحلیل محتوا بررسی شده اند. نتایج نشان می دهد میزان سلب اعتبار مقالات ایرانی از سال 2008 تا کنون بیشتر شده است ولی ارتباط معنی داری بین میزان انتشار مقالات ایرانی در این پایگاه و میزان سلب اعتبار وجود ندارد. میزان دریافت استناد و همکاری بین المللی در این مقالات بسیار پایین است. بیشتر مقالات توسط سه نویسنده به بالا نگاشته شده اند و مقالاتِ حوزه های مختلفی به سلب اعتبار دچار شده اند که بیشتر از حوزه علوم پایه، مهندسی و پزشکی بودند. همچنین بیشترین نوعِ بداخلافی علمی به صورت سرقتِ ادبی بوده است.

هدف: مطالعه تطبیقی سوء رفتار علمی در برخی کشورهای مورد اتهام شامل ایران، عربستان، ترکیه، مصر، فلسطین اشغالی، هند، پاکستان، امریکا، چین، ژاپن، کره جنوبی، سوئد، و فرانسه است.روش شناسی: تمامی پژوهش های کشورهای مذکور که از 2010 تا 2017 در پایگاه وب علوم (وب آو ساینس) نمایه و سپس به دلیل سوء رفتار علمی سلب اعتبار شده اند استخراج و به عنوان جامعه پژوهش انتخاب شدند. در این پیمایش تحلیلی با روش مقایسه ای و با رویکرد علم سنجی وضعیت مقالات سلب اعتبارشده برخی کشورهای مورد اتهام، از حیث میزان همکاری با کشورهای دیگر، دوره زمانی، میزان استنادهی، انواع بدرفتاری های علمی به تفکیک کشورها، رشته ها، و حوزه های علمی بررسی گردید.یافته ها: بیشترین نوع سوء رفتار علمی، سرقت علمی و متعلق به رشته های حوزه علوم پایه است. چین بیشترین مقالات سلب اعتبارشده در رشته ها و حوزه های مختلف علمی داراست. بیشترین مقاله سلب اعتبارشده مربوط به حوزه علوم پزشکی است.نتیجه گیری: مقالات سلب اعتبارشده در سال های اخیر روند روبه رشدی داشته است. در مجموع، ایران، هند، و پاکستان بیشترین میزان سوء رفتار را نسبت به کل تولیدات علمی داشته اند.

در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اطاق فکر دیپلماسی علمی و مرجعیت علمی تشکیل شده است. مفهوم دیپلماسی روابط دوستانه بین کشورها است...